امروز : 05 مرداد 1396::05:17
کد خبر : 2550
دوشنبه 29 آذر 1395 - 06:14

یادداشتی بر دشمن‌شناسی سینمای ابوالقاسم طالبی در فیلم «یتیم‌خانه ایران»؛

یتیم‌خانه‌ای به وسعت ایران؛ دشمن‌شناسی در سینمای طالبی

پایگاه صهیون‌پژوهی تیه: به دلیل غربزدگی بخشی از هنرمندنمایان ایرانی و متون ترجمه‌ای دانشکده‌های سینما در کشور ما، دشمن‌شناسی در سینمای ایران بسیار ضعیف است و متاسفانه گاهی که فیلم‌هایی فاخر و قوی چون «یتیم‌خانه ایرانیان» هم ساخته می‌شود، مافیای غربزده پخش و توزیع فیلم، یک چهارم شوهای هندی-ایرانی و فیلمفارسی‌های روشنفکرانِ واداده، به آنها سالن می‌دهد. در هر صورت، دشمن‌شناسی تاریخی این اثر را باید ارج نهاد و نمی‌توان از دیدن این فیلم، حتی به عنوان گوشه‌هایی بسیار مهم از تاریخ ایران، چشم پوشید.

یتیم‌خانه‌ای به وسعت ایران؛ دشمن‌شناسی در سینمای طالبی

سرویس هنر و رسانه پایگاه صهیون‌پژوهی تیه - علی قهرمانی: خلاصه روایت قصه اثر گران‌سنگ ابوالقاسم طالبی «یتیم‌خانه ایران» چنین است که یکی از مبارزان بزرگ آزادی خواه جنگل و از بازوهای اصلی میرزا کوچک خان با توطئه انگلیس به اسارت درمی آید. وی در هنگام اسارت به دست یکی از فرماندهان انگلیسی زخمی می شود. اما چشم افسر ارشد انگلیسی که می خواهد او را به اسارت بگیرد را نیز از حدقه درمی آورد. سالار خان با زیرکی از دست نیروهای انگلیسی فرار می کند. اما در اثر این واقعه حتی به نزدیکان میرزا نیز بدبین می شود و از مبارزه دست می کشد. پدر او یتیم خانه ای دارد که در آن ایتام مشروطه را نگهداری می کند. وی تمام تلاشش را می کند که این یتیم خانه را سرپا نگهدارد اما افسر انگلیسی که به خاطر او مقام و درجه اش را از دست داده دست از سر او برنمی دارد. او فهمیده که محمد جواد بنک‌دار ملقب به سالار خان  در تهران است و برای یافتن او به تهران رهسپار می شود... .

کمپین دیدن یتیم خانه ایران- سایت تیه

 پوستری از کمپین دیدن یتیم خانه ایران

تحلیل روایی فیلم:

روایت فیلم پیرامون شخصیتی حقیقی شکل می گیرد و آغاز روایی آن با روایت گویی پیرزنی در نقش فرزند کوچک محمدجواد بنک‌دار، به عنوان فردی موثر در تاریخ پس از مشروطه، نشان از آن دارد که مخاطب با فیلمی مستند مواجه است و می خواهد حقیقتی مهمو پنهان را به نظاره بنشیند.
 
گرچه فیلم در کل از نوع و گونه حادثه ای است اما کارگردان به خوبی توانسته است از عهده پردازش شخصیت های موثر در فیلم و در عین حال بین روایی جذاب فیلم برآید و با آنکه فیلم تمی تلخ دارد کارگردان به خوبی توانسته در مقاطعی از فیلم طنزی زیبا و فاخر را به نمایش بگذارد. یکی از این صحنه های طنز جایی است که لرد روچیلد جمله تحقیر آمیز پیرزنی که او را به زیرکی تحقیر کرده را مدام زیر لب زمزمه می کند
 
می توان گفت روایت فیلم در کل درخدمت بیان تلخ و شیرینی های جهاد با بیگانگان غارتگر است و در کنار این همه تلخی فیلم از لبخند و خنده هم غافل نبوده است و داستان شیرین دلدادگی و عشق پاک میان دو نوجوان که قصد وصلتی مقدس دارند را به موازات رنج و سختی دوران قحطی و بیماری فراگیری که اجنبی ها به این کشور و مردمان آن تحمیل کردند را به روایت می نشیند و در عین حالی که زندگی اجتماعی و سیاسی سالار خان را روایت می کند او را که در خانه محمد جواد است به خوبی ترسیم کرده و از جنبه های فردی و خانوادگی نیز غفلت نکرده است.
 
نکته کلیدی که در فیلم خودنمایی می کند این نکتکه است که هم سالار خان و هم برادرزاده اش که قرار است داماد او شود علاوه بر مهر و محبت به اعضای خانواده و همسر در آخر منافع ملی را بر منافع شخصی و فردی ترجیح می دهند. این نوجوان که از مادر انگلیسی است و پدرش مسئول روزنامه رعد و به همین جهت می تواند میان افسران بلندپایه انگلیسی راه یابد وقتی نجات جان هم وطن به میان می آید با فریب انگلیسی ها به عمویش در قاپیدن کالسکه دارو کمک می کند و انواع شکنجه را به جان می خرد اما از بیان ماجرا سرباز می زند.
 

فیلم یتیم خانه ایران- ابوالقاسم طالبی- سایت تیه

اهمیت فیلم

شاید بتوان ادعا کرد که گرچه این فیلم گونه تاریخی را برای بیان وقایع انتخاب کرده است اما دقیقا ناظر به وقایع امروز است و زنده بودن وقایع به گونه ای است که گویی تمام ماجرا در دوران کنونی و در زمان حال در حال رخ دادن است.
 
اقتضائات زندگی و روزمرگی های زندگی یکنواخت از یک سو و دلزدگی از نبرد و جهاد با جاسوس‌های کهنه کاری که به خوبی کارشان را بلدند، تا آنجا که تا بیخ گوش رهبر قیام نفوذ کرده اند حکایت حال بسیاری از افراد دوران زمان ما است. شاید بتوان گفت سالار خان مصداقی است از افرادی که تا دیروز پا به رکاب انقلاب و قیام بوده اند ولی امروز به هر دلیلی دست از مبارزه کشیده و حتی به قیام و انقلاب بدبین شده اند تا آنجا که حتی در زنگی روزمره منزوی شده اند و کنج خلوت و عزلت را به فعالیت های سیاسی ترجیح می دهند.
 
برخی از این افراد به مرحله ای از بدبینی رسیده اند که حتی از تلاش های اجتماعی نیز دست شسته و کاملا منزوی شده اند؛ اما برخی دیگر افرادی هستند که گرچه از سیاست و مبارزه دلزده شده اند اما از تلاش برای خدمت به خلق نه. سالار خان مصداق بارزی برای این دسته است که هرچه بیشتر در سنگری غیر از جهاد سیاسی و نظامی تلاش می کند و پیش می رود بیشتر به این نتیجه می رسد که جدایی او از پیکار رودررو با استکبار و نظام سلطه اشتباهی است که تنها راه جبران آن بازگشت به روزهای نخست و کسب مجدد روحیه جهاد و پیکار با خصم است.
 
از این لحاظ که فیلم سراغ سوژه روز و ترغیب افراد دل‌زده از انقلاب رفته، شاید بتوان گفت کارگردان و تهیه کننده یکی از انقلابی ترین موضوعات را برای ساخت فیلم درنظر گرفته اند و اهمیت این موضوع به میزان اهمیت تداوم انقلاب اسلامی با روحیه اصیل انقلابی است.
 

یتیم خانه ایران- سایت تیه

دشمن‌شناسی فیلم:

در دشمن شناسی فیلم چند نکته حائز اهمیت است:
 
1. فیلم سراغ دشمنی رفته که علاوه بر دشمنی چندصدساله با ایران و ایرانی باز از سوی برخی دولتمردان و شبه روشنفکران به عنوان دوست تلقی می گردد و اصحاب جراید از وصف خصومت های بی شمار او اکراه دارند؛ عده ای به خاطر آنکه حیات مالی و اقتصادی خود را وابسته به آن هستند. عده ای به دلیل جهل و ناآگاهی از خصومت و شیوه های دشمنی او و عده دیگر به دلیل ترس و اینکه حال دردسر ندارند.
 
به عبارت دیگر فیلم علاوه بر معرفی دشمن خانگی که همیشه در پی شیطنت است و از هیچ راهی برای ضربه زدن کوتاهی نمی کند به نوع تقابل رسانه ها با این دشمن نیز اشاره دارد. و بیشترین نقش را برای روشن فکر نماهایی قائل است که با مجیزگویی ایادی این روباه مکار راه را برای نفوذ هرچه بیشتر او به کشور و دخالت در امور مملکت باز می کنند.
 
2. دشمن شناسی فیلم بر اساس توهم توطئه نیست و اساس این دشمنی را بر مبنای حقیقتی آشکار و علنی که این دشمنان مستکبر در تمام تاریخ تلاش برای حذف آن داشته ولی موفق نشده اند، تبیین می کند و سند مظلومیت و ایستادگی مردمان این مرز و بوم را روایت می کند. همانگونه که این فیلم با زبانی ساده هلوکاست بیش از نه میلیون ایرانی مظلوم را توصیف می کند گاهی نیاز نیست خیلی دست به دامن استدلال های عجیب و غریب برای اثبات دشمنی این خصم نابکار شویم. در بسیاری از موارد تبیین درست و خوبی از آنچه رخ داده و بیان حقیقت تلخ استثمار اثری شگرف در نمایاندن چهره خبیث استکبار جهانی دارد.
 
3. نکته دیگر که اهمیت آن امروز بیش از هر زمان دیگر احساس می شود تاکید بر وحدت کلمه و پیروی از رهبری است. در گفتگویی میان خبرنگار تازه جوان ایرانی که از خانواداه بنک‌دار است با یکی از خبرنگاران بزرگ و مطرح انگلیسی نکته قابل توجهی وجود دارد. خبرنگار انگلیسی با زبان توهین با این جوان مغرور و غیرتمند ایرانی صحبت می کند. خبرنگار ایرانی که از این رفتار ناراحت شده اعتراض می کند و به او می گوید که این رفتار بسیار زننده است. او در جواب می گوید: «شما ایرانی ها ترسو هستید. نشان این ترس نیز آن است که تمام رهبران شما در انزوا و تنهایی از دنیا رفته اند.»
 
جمله این خبرنگار خارجی در دیالوگی دیگر میان پیرزنی که نقش مادری یک روستا را برعهده گرفته است با لرد روچیلد کامل می شود. پیرزن درجواب او که پس از تقسیم تعداد اندکی کنسرو میان گرسنگان می گوید: «این کرامت و بخشندگی بریتانیا را برای نسل های بعد تعریف کنید.» به روچیلد می گوید: «اگر ما رهبر مقتدری داشتیم و پشت سر او حرکت می کردیم به محض ورود به مرز خفتت می کردیم.»
 
در این جمله کوتاه پیرزن دو نکته اساسی وجود دارد. اول آن که انگلیس همیشه تلاش داشته تا اقتدار رهبران قیام های دینی را بشکند و همیشه به دنبال آن بود که یا رهبری در مقابل او قد علم نکند و یا اگر فردی شجاعت قیام علیه استکبار را داشت به حدی از محبوبت نرسد که توده مردم به دنبال او راه بیفتند و یا اگر چنین شد رهبری بدون اقتدار باشد.
 
دومین نکته این که رهبران مقتدر نیز با شیطنت انگلیس و استکبار جهانی همیشه در گذر زمان به مرحله ای می رسیدند که حمایت توده ها را از دست می دادند و بسیاری از قیام ها به علت اینکه مردم به رهبران خوش بین نبودند در نطفه خفه می شدند و عملا این استکبار بود که با شیطنت خویش پیروز می شد.
 
رمز پیروزی در جنگی که اساس آن شیطنت است نیز از زبان فیلم وحدت کلمه و کلمه وحدت بیان شده است که اگر این امر با محوریت ولایت و تابعیت از رهبری شکل بگیرد هیچگاه هیچ متجاوزی جرأت چپ نگاه کردن به این آب و خاک را به خود نمی داد و نخواهد داد چه رسد به اینکه در دورانی که تمام همت دولت نزدیکی به غرب و رفتار بر اساس استاندارهای غربی است و حتی برای جلب رضایت برخی مجامع به تزریق پول به این مراکز مبادرت ورزیده و می ورزد. امیر یوسف محبی در یادداشتی که در سایت رخنه درباره تحلیل مسائل سیاسی روز دارد می نویسد: «دولت در بودجه های درخواستی سالیانه خود در مدت ریاست جمهوری خویش مبلغ ۴۵۲ میلیارد تومان را جهت کمک به سازمان ملل متحد و سایر سازمانهای بین المللی، اختصاص و در اختیار وزارت خارجه قرار داده است.» (http://rekhneh.com/?p=899)
 

یتیم خانه ایران- سایت تیه

نتیجه‌گیری:

شاید بتوان صدر و ذیل فیلم را در چند جمله ساده بیان کرد که عبارتند از:
 
انگلیس و استعمار پیر همیشه تاریخ دشمن این مرز و بوم بوده و هست. عده ای روشنفکرنما که نان شبشان را نیز مدیون این جرثومه فساد هستند نه تنها خود و خانواده شان را وامدار این استکبار جهانی کرده اند بلکه با بزک کردن چهره این عجوزه به دنبال آبرو بخشی به آن در میان افراد جامعه هستند.
 
زندگی خوش و راحت بدون دشمن‌شناسی و مقابله شبانه روزی با دشمن امکان پذیر نیست و حتی اگر ما با او کار نداشته باشیم او با ما کار دارد. خوشی زمانی فراهم می شود که پای اجنبی از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی این خاک پاک بیرون رود.
 
علاج واقعه پاک کردن صورت مسئله و کنار کشیدن و دلسرد شدن از مبارزه با دشمن نیست بلکه راهکار حقیقی شناخت دقیق و علمی دشمن با تمام ابعاد و زوایا و مقابله پیگیر و خستگی ناپذیر با او است. آنچه باعث ماندگاری انقلاب و قیام حق علیه باطل می شود اجتماع بر محور حق و تمسک به ریسمان ولایت و رهبری جامعه است که مانند نخ تسبیحی مانع از هم گسیختگی جامعه دینی و افراد آن می شود.
 
عزت واقعی در گروه ایمان به خدا، اعتماد به نیروهای خودی و سرمایه های داخلی است و با این نوع خودباوری بزرگترین دشمنان را می توان به زبونی و شکست کشاند.
 
 


منبع : اختصاصی پایگاه جامع حوزوی صهیون‌پژوهی تیه
کد خبرنگار : 12








chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد
منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.





اردو
تبلیغ کانال
ویژه نامه روز قدس
صوت
فیلم
کاریکاتور
اینفوگرافی
اخبار
پربازدیدترین
پیشنهادسردبیر
همایش ها
محصولات
اساتید