امروز : 29 خرداد 1398::14:41
کد خبر : 2413
جمعه 28 آبان 1395 - 18:40

مبارزه با رباخواران در شرایع آسمانی و چرایی گسترش بانکداری ربوی در جهان مدرن(3)

حرمت ربا درمسیحیت، علیرغم رواج رباخواری در میان مسیحیان!

پایگاه صهیون پژوهی تیه: حضرت مسیح علیه السلام، در تداوم دین حنیف اسلام ابراهیمی، با رباخواران مبارزه کرد و رباخواری برای مسیحیان ناپسند به شمار می رود؛ چرا که مسیحیان نیز می دانند که رباخواری ریشه های کار و تلاش و اشتغال و قرض الحسنه را نابود می کند و اقتصاد و جامعه را رو به تلاشی و تباهی پیش می برد. در این بخش از این مقاله، به حرمت اولیه رباخواری در میان مسیحیان و رواج بعدی رباخواری در میان آنان، تحت تاثیر یهودیان و دنیاطلبان مسیحی چون «کالون» پرداخته شده است.

حرمت ربا درمسیحیت، علیرغم رواج رباخواری در میان مسیحیان!

سرویس اقتصادی پایگاه جامع حوزوی صهیون‌پژوهی تیه - میلاد پورعسگری: در بخش اول و دوم این نوشته، حرمت قطعی رباخواری در میان انبیای الهی و از جمله در میان یهودیان و مسلمین و چرایی ترویج رباخواری در میان یهودیان در اثر زیاده خواهی برخی عالمان یهودی، مورد بحث قرار گرفت. در بخش سوم و پایانای این مقاله، به حرمت قطعی رباخواری در مسیحیت و دلایل رواج ان در بین جوامع مسیحی در قرون بعدی پرداخته شده است.

رباخواریو استضعاف مردم- سایت تیه

انجیل متی از زبان حضرت عیسی علیه السلام می گوید: «گمان مبرید که آمده ام تورات یا صحف انبیاء را باطل سازم، بلکه برای تکمیل آنها آمده ام.»(34). در واقع بیشتر تعالیم به جامانده فعلی از حضرت عیسی علیه السلام، جنبه اخلاقی دارد و آن حضرت طبق متون و ادعای فعلی مسیحیّت، کمتر به تشریع احکام پرداخته است. چون همانطور که بیان شد آن حضرت بیشتر در مقام تکمیل و اجرای احکام از یاد رفته انبیاء گذشته بنی اسرائیلی و ابراهیمی بوده است.   بنابراین دستور حرمتی که در بخش قبلی، از تورات درباره ی تحریم ربا نقل نمودیم، شامل آیین حضرت مسیح  نیز می شود. در عین حال، برخی از نصوص انجیل را در تایید این مطلب بیان می کنیم:

«اگر بر کسانی قرض بدهید که انتظار پاداش از آنها دارید، چه فضیلتی برای شما متصور است. اگر بر کسانی قرض دهید که امید بازگرداندن را از آن ها دارید، چه فضیلتی برای شما دارد! گناه کاران نیز به هم دیگر قرض ربوی می دهند تا آنها مثل آن را بر گردانند.»(35)

 

«نظر بزرگان کلیسا»

تا عصر رنسانس، اکثر علمای مسیحیّت هم صدا با کتاب خدا، ربا را تحریم کردند و کوشیدند با بیان حکمت تحریم ربا - که این حکمت ها بر اساس استدلال های ارسطو درباره تحریم ربا بود – مردم را از ارتکاب به این گناه باز دارند. قدیس «گریگوار دونین» ربا را گرفتن مال دیگران می دانست. او درباره ربا می گوید: «ربا نتیجه آمیزشی است که خلاف فطرت و طبیعت است؛ زیرا فطرتاً زیاد شدن؛ به اشیاء زنده اختصاص دارد، در حالی که پول نقد عقیم ونازاست.» او نیز می گوید: «کسی که قرض با بهره می دهد، احتیاج قرض کننده را بیشتر می کند؛ علاوه بر این که خود او نیز دچاراضطراب و تشویش می شود که مبادا بدهکار، طلبش را ندهد.»

«سکوبار» می گوید: «اگر کسی معتقد باشد که ربا معصیت نیست، کافر است!»

«پدر یونی» می گوید: « ربا خواران شرف خود را رد زندگانی دنیا از دست داده اند و بعد از مرگ، شایستگی کفن و مراسم دینی را ندارند.»

«پیدایش ربا خواری درمیان مسیحیان یهودی زده»

قرن های زیادی ربا از سوی کلیسا و قوانین مدنی کشور های مسیحی، ممنوع اعلام شده بود. کلیسا مسیحیان رباخوار را با یهودیان برابر می دانست و برای آنها مجازات هایی را اعمال می کرد.

دام رباخواران برای اقتصاد و مردم

زمینه های رواج رباخواری در میان مسیحیان

از قرن 12 تا 15 میلادی، به علت گسترش ارتباط بین شرق و غرب، تحولات بزرگی در تمام زمینه ها، از جمله در فعالیت های اقتصادی پدید آمد و به تدریج، زمینه ی ترویج ربا در میان عموم مردم فراهم شد. توسعه صنعت و بازرگانی مستلزم به کارگیری پس اندازهای راکد جامعه در معاملات بود. برای کشورهایی که درگیر جنگ یا مشکلات دیگری بودند، قرض کردن بسیار آسان تر از أخذ مالیات بود. اصناف، هم قرض می گرفتند و هم قرض می دادند و در هردو صورت، «بهره» رکن اصلی معامله را تشکیل می داد.

مالکانی که مشغول توسعه املاک خویش  یا اعزام جنگ های صلیبی بودند، از وام دهندگان استقبال خوبی نمودند. حال شما فکر می کنید بزرگترین وام دهندگان چه کسانی بودند؛ به عنوانه نمونه یکی از نویسندگان یهودی در مقام بیان تاریخ یهودیان در قرون وسطی  می گوید:«یهودیانی که از مظالم محکمه تفتیش عقاید اسپانیا فرار می کردند، یا کسانی که از کشورهای شمالی اخراج می شدند، همه متوجه ایتالیا شده، در شهرهای مختلف سکونت کردند. چون تازه واردها قادر نبودند با تجار بزرگ بین المللی ایتالیا مقابله و رقابت کنند، ناچار به کار صرافی و بانکداری می پرداختند. این اشخاص در این حرفه شایستگی و مهارت خویش را به نحو مطلوب به اثبات می رسانیدند.»(36) همانطور که متوجه شدید این نویسنده یهودی ربا یا همان بانکداری را مایه افتخار جامعه یهود می داند.

کلیساها و دیرها که روزی پرچم مبارزه علیه رباخواری را برافراشته بودند، برای مقابله با افزایش روز افزون قیمت ها و یا رهایی از پی آمدهای بحران های مالی، دست نیاز به سوی یهودیان – که بزرگترین منابع مالی در اختیارشان بود – دراز نمودند. همه می دانند که در قرون وسطی بسیاری از مقامات معتبر، چه حاکمان و چه شرکت های بزرگ تجاری، کم و بیش به پای یهودیان افتاده و از آنها استمداد می کردند تا به شهر ایشان سفر کنند و حرفه ی وام دادن را [ربا یا نزول دادن] در آنجا راه بیندازند. در این راه انواع پیشنهاد های چشم گیر و کمک های مختلف به آنها می شد. اُسقف شهر اسپایر(37) یک نمونه آن است.به اعتقاد او سکونت چند یهودی ثروتمند در این شهر، به رونق اقتصادی آن کمک می کرد و مایه افزایش اعتبار بازرگانی شهر می باشد. کار به آنجا رسید که در قرون پانزدهم و شانزدهم میلادی مقامات برخی از شهرهای ایتالیا قراردادهایی با یهودیان ثروتمند دست اندرکار وام دهی به امضا رساندند که به موجب آنها یهودیان به این شهرها می آمدند و کسب و کار وام دهی و مغازه های گرویی دایر می کردند.(38)

اما سوالی که مطرح می شود این است که چرا مهم ترین شغل یا به عبارتی شاخص ترین شغل یهودیان در قرون وسطی، صرافی و نزول خواری یا همان رباخواری می باشد؟! یک نویسنده یهودی درباره اوضاع یهودیان در سرزمین های مسیحی می گوید:«هنگامی که کلیسا و مسیحیان قدرت یافتند یهودیان تحت فشار قرار گرفتند. کشیشان و راهبان کوشش می کردند یهودیان را وادار به تغییر مذهب نمایند؛ لذا حق مالکیت زمین، کار در مکان دولتی و تجارت را از آنها سلب کردند و قانون از آزادی آنها حمایت نمی کرد. یهودیان به دلیل روحیه نژاد پرستی خود در محله های مخصوص به خود که «گتو» نامیده می شد زندگی می کردند. تنها شغلی که مسیحیان برای یهودیان باقی می گذاشتند، بانکداری، صرافی یا نزول دادن پول بود، چون هیچ کشوری نمی تواند بدون وجود بانک ها یا مؤسساتی که پول قرض می دهند تجارت خود را رونق دهد.(39) همچنین ورنر سومبارت در کتاب خود «یهودیان و حیات اقتصاد مدرن» می گوید: «اما این را می دانیم که در سراسر قرون وسطی، یهودیان دست اندر کار مسائل پولی بودند [صرافیه] و این که آنها در نقاط مختلف اروپا سکونت داشتند و در ضمن به طور مستمر با یکدیگر مبادلات پولی انجام می دادند [صرافی].»(40) با توجه مطالب بیان شده می توان فهمید که مروج اصلی ربا و نزول در میان جامعه مسیحی یهودیان بودند.

 

دروغ بودن اجبار یهود بر رباخواری و صرّافی

حال وقت آن فرا رسیده است که به این افسانه بپردازیم که یهودیان در اروپای قرون وسطی، به ویژه بعد از دوران جنگ های صلیبی مجبور شده بودند که به این حرفه رو آورند و اجازه نداشتند که حرفه ی دیگری در پیش گیرند یا به عبارت دیگر، یهودیان ملزم شده بودند در حرفه پول قرض دادن باشند و این به میل و اختیار خود آنان نبوده است.سابقه وجود حرفه پول قرض دادن در میان یهودیان به پیش از جنگ های صلیبی می رسد و دو هزار سال سابقه تاریخی دارد و همین امر باید سبب شود که نظریه فوق را برای همیشه بایگانی کرد. این دیدگاه که یهودیان نمی توانستند جز این حرفه، شغل دیگری در پیش بگیرند و مجبور بودند، حتی در مواردی علی رقم میل باطنی خود، فقط به این حرفه بپردازند، اصلاً صحت ندارد. درهای حرفه های دیگر هرگز به روی آنها بسته نبود. واقعیت این است که خود یهودیان ترجیح می دادند که این کار را دنبال کنند. پرفسور بوشر(41) این نکته را در مورد یهودیان فرانکفورت به اثبات رسانده و عین همین بررسی را می توان در شهرهای دیگر هم انجام داد وبه نتایج مشابهی رسید.یهودیان نسبت به این حرفه تمایل ذاتی خاصی داشتند و چه در ایام قرون وسطی  و چه بعد از آن، حاکمان و فرمان روایان به سختی می کوشیدند تا آنها را به حرفه ای دیگر بکشانند، اما تلاش آنها نا کام می ماند.

ادوارد اول همین کوشش ها را در انگلستان انجام داد و در سده هجدهم میلادی در شهر پوسن(42) نیز مقامات شهری کوشیدند تا یهودیان را به حرفه های دیگر بکشانند و حتی پیشنهاد کردند که به آنها جایزه و پاداش هم بدهند، اما علی رقم همه ی این تمدید ها و وجود این امکان که یهودیان می توانستند به کشاورزی یا صنعت گری روی آورند.(43)

رباخواری- سایت تیه

عقب نشینی کلیسا در برابر یهود زدگان مسیحی!

در اثر تحولاتی که در بازرگانی اروپا پدید آمده، گرایش به ربا خواری در میان مردم زیاد شد و آنان برای پوشاندن عمل خود، به راه های گوناگونی متوسل شدند. سرانجام کلیسا مجبور شد دربرابر فشارهای وارده، عقب نشینی کند و با پذیرش استثناهایی، به تدریج دامنه حرمت ربا را محدود کند. استثناهایی مثل: کارمزد، جریمه تاخیر، بهره در مقابل خطر و اضطرار.

جدا از تحولات اقتصادی قرن های دوازدهم تا پانزدهم میلادی، تحولات سیاسی و فرهنگی قرن های پانزدهم تا هیجدهم میلادی در تجویز ربا، و رفع قانون منع ربا بی تاثیر نبود. تغییرات بنیادین مثل کنار رفتن کلیسا از جایگاه قدرت، کشف قارّه آمریکا، پیدایش مکتب مرکانتلیسم که پول را مهمترین و عمده ترین عامل ثروت ملت ها می شمرد و همچنین توسعه روابط بین شرق و غرب و علت های دیگر سبب شد تا اقتصاد دانان با تحریم ربا مخالفت کنند و حکم تحریم ربا به عنوان قانون را کنار بگذارند. در نهایت قداست حرمت رباخواری چنان شکسته شد که لویی چهاردهم در سال 1662م آشکارا پولی را باشرط دادن سود فراوان  قرض گرفت. در این میان ، واقعه ای بسیار عجیب و دور از انتظار روی داد و در سال 1860م پاپ پی نهم یک معامله ربوی انجام داد و ضربه بزرگی به حرمت ربا وارد ساخت.

در پایان، باید به این نکته توجه کرد که رفتار نامناسب کلیسا در روی آوردن مسیحیان به رباخواری بی تاثیر نبود.دکتر عیسی عبده پس از طرح سوال که «چرا عالم غرب از حکم دین، درباره تحریم ربا عدول کرد وبه تدریج، آنرا مباح دانست» می گوید:

در قرون وسطی، کلیسا به شدت در مقابل با تجارت ایستاد و آن را حرام دانست و به هر کسی که مشغول تجارت شد، وعده ی لعنت ابدی داد. کلیسا عقیده داشت: کسی که چیزی را می خرد و بیش تر از آن می فروشد، مثل کسی است که ربا می ستاند. کشیشان سود تجارت را مانند سود قرض ربوی، حرام دانستند و این، مشکلات بسیاری را برای مردم به بار آورد. مساله دیگر که باعث تضعیف موضع کلیسا شد، این بود که مردم دریافتند کشیشان با استفاده از اموال نذری کلیسا، به تجارت می پردازند. ناپلئون در سال 1805 میلادی، گروهی را برای تفحص از امور کلیسا تشکیل داد و آنان پی بردند که مردان کلیسا که تجارت و دادن قرض ربوی را حرام می شمردند، خودشان مخفیانه با دریانوردان و تجار درارتباط هستند و شریک تجاری آنها محسوب می شوند. وقتی فیلسوفان و اقتصاد دانان از تجارت پنهانی کشیشان آگاه شدند، تحریم کلیسا نسبت به تجارت و ربا را نادیده گرفتند و به تدریج، تجارت همراه با رباخواری در اروپا رواج تمام یافت.(44)

 

منابع و مآخذ این بخش از مقاله:

34- انجیل متی، باب5، فقرات19-17.            35- انجیل لوقا، باب6، فقرات35-34.

36- خزائی، سمیه،(1389)، بن مایه های دینی و تاریخی صهیونیزم، چاپ سوم، قم،موسسه بوستان کتاب، ص 139 .

37- speyer       38- یهودیان و حیات اقتصادی مدرن، ص322.     39 - بن مایه های دینی و تاریخی صهیونیزم، ص137-135.

40- یهودیان و حیات اقتصادی مدرن، ص74       41- bucher                           42- posen    

43- یهودیان و حیات اقتصادی مدرن، ص320-319 .     

 44-  ربا «پیشینه تاریخی ربا، ربا در قرآن و سنت، انواع ربا و فرار از ربا»، ص70-53. 

چند پوستر درباره رباخواری

رباخواری -سایت تیه

رباخواری- سایت تیه

رباخواری- سایت تیه


منبع : اختصاصی پایگاه جامع حوزوی صهیون‌پژوهی تیه
کد خبرنگار : 12








chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد
منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.





اردو
تبلیغ کانال
ویژه نامه روز قدس
صوت
فیلم
کاریکاتور
اینفوگرافی
اخبار
پربازدیدترین
پیشنهادسردبیر
همایش ها
محصولات
اساتید